Ikaapat na Araw sa Cinemalaya 2013

Ang unang bumungad sa akin sa araw na ‘to sa CCP ay ang anunsyo ni Soler na meron nang program. Kinuha ako agad matapos akong papirmahin sa isang print-out ng listahan ng mga kumuha ng pass (na umabot na raw ng higit 200 para sa maximum na 300). Doon ko lang nalaman na ang jury pala ay binubuo nina Peque Gallaga, Carlitos Siguion-Reyna, Ditsi Carolino, Maggie Lee (“Canadian film critic”, ayon sa program) at Bastian Meiresonne (“French-Asian movie specialist”). Sa NETPAC naman ay sina Doy del Mundo, Jr., Maryo J. Delos Reyes at Ngo Phuong Lan (“film critic from Hanoi”). Medyo kalmado na ang daloy ng festival.

Lahat sa Main Theater ko napanood ang line-up ko sa araw na ‘to:  

AMOR Y MUERTE (Ces Evangelista) Siguro ang peg nito ay magkaroon ng project na mapapaglagay ng erotisismo sa isang period movie. Nasa 16th century ang panahon at isang Pilipina ang umaariba ang libido sa piling ng kanyang asawang Kastilang sundalo. Wala namang kaso sa pag-inject ng sex. Sa katunayan, isa itong refreshing idea matapos mawala ang mga ganitong klase ng proyekto (ST films o kahit ‘yung mga pelikula nina Peque Gallaga at Celso Ad Castillo na ganito ang tema) at natabunan ng mga gay-themed films na pinapalabas sa Robinsons Galleria (ibang usapan na ito). Nakakita naman ako ng maturity sa filmmaking dito. ‘Yung production design, halimbawa, ay maayos naman. Kahit ‘yung photography at ilang costume. Ang major offense lang para sa akin ay ang pag-cast kay Markki Stroem bilang isang sundalong Kastila. Napaka-complex kasi n’ung mga hinihingi ng character. Una, kailangang sensual dahil maraming eksena ang humihingi ng hubaran. Ikalawa, siyempre, ‘yung pagsasalita ng Kastila at sensibilidad na inaasahan mula rito (mataas, hambog at matapang). Ikatlo, ‘yung trauma na isinusuka ng nakikipaglaban sa giyera at ‘yung poot na paghuhugutan para sa isang lalaking umiibig at napagtaksilan.  

SHORTS A: PARA KAY AMA (Relyn Tan), TAYA (Adi Bontuyan), BAKAW (Ron Segismundo), MISSING (Zig Dulay) at TUTOB (Kissza Mari Campano) Napanood ko na ang “Para kay Ama” bilang kasali sa Short Film Programme ng Cinema One Originals n’ung isang taon. Isa itong pagtalakay sa kultura ng mga Chinese na ang inaasahang papalit sa responsibilidad ng ama ay ang anak na lalaki dapat. Kinunan ang buong dilemma sa isang long take na walang putol (kamukha ng “Ang Damgo ni Eleuteria” at iba pa). Siyempre, gusto ko ang theatrics ng konsepto at ang pag-cast kina Che Ramos-Cosio bilang panganay na babaeng anak at Shamaine Buencamino (bilang ina). Gusto ko rin ang paglabas-pasok ng bidang tauhan bilang paglalarawan ng kanyang pagpupumiglas sa tradisyon. May kurot ang “Taya”. Parang bigla na lang kasi akong naawa r’un sa mga bata kahit na walang subtlety ‘yung pagkakalatag ng materyal. Ang “Bakaw” ay napanood ko na rin kung saan. Hindi ko matandaan. Malakas ang advocacy nito tungkol sa mga batang nagnanakaw ng isda sa Navotas fish port. May appeal sa akin ‘yung chase scene. Ewan ko ba, parang uma-irony sa pagdampot ng isda. Sa “Missing”, tumalakay ito sa mga desaparecidos at kinunan ang buong feature sa B&W at pula. Tingin ko, magandang i-explore sa full length ang tema nito na halos nasa linya ng dulang “Habang May Nawawalang Lalaki sa Dilim” ni Marlon Mente. At least ngayon, puwede na akong kumalma na tama ang pagkakabasa ko sa ending ng “Ekstra” na isinulat din ni Zig Dulay. Technically, OK sa akin ang “Tutob”. Manipulative lang d’un sa gusto nitong tumbukin na diskrimnasyon sa mga kapatid nating Muslim (specifically ang mga nakasuot ng tutob).  

DAVID F. (Emmanuel Palo) May tatlong timeline ang pelikula. Una ay ‘yung panahon ng giyera sa Pilipinas noong pagpasok ng 20th century. Tumalakay ito sa kuwento ni David Fagen na isang Afro-American na bumaligtad sa hukbo ng mga Amerikano at kumampi sa mga Pilipino. Kung hindi ako nagkakamali, ang act na nagtatalo ang dalawang Pilipino sa pagpugot ng bihag na Amerikano at nagamit na sa isang dula sa Virgin Labfest (at si Liza Magtoto rin ang sumulat, kung hindi ako nagkakamali). Natuwa lang ako na nasa screen na ito at dalawang mahusay na aktor ang gumaganap (Sid Lucero at Art Acuña). Ang ikalawang segment naman ay nasa dekada ’40 noong panahon ng Japanese occupation. Ipinakita na may koneksyon ang unang period sa ikalawa at tumalakay pa rin sa kung paano tumingin sa kulay. Gusto ko ‘yung pagkaka-execute dito, ‘yung color grading, ‘yung costume at production design. Kahit panandalian lang ay nakita ko naman ang effort ng filmmaker na itawid ang manonood sa kapayakan ng buhay noon (kahit payak din lang ang budget). Ang ikatlo, at pinakamukhang disjointed sa unang dalawa, ay tungkol sa Amerasian (Dax Martin) na naghahanap ng tatay sa Angeles City sa kontemporaryong panahon. Parang merong statement sa paggamit ng comedy bar bilang isang espasyo sa paglibak ng kulay at kung paano tinatanggap ng kultura natin ang pagtawa sa mga okrayan. Ang final product, nagkaroon sa akin ng dating na parang magkakakonek ang tatlong kuwento na parang hindi naman, magkakaiba pero parang hindi rin naman. Ako na lang ang nag-connect the dots. Kung deliberate ang ganitong execution, bumenta sa akin ang pelikula.

SANA DATI (Jerrold Tarog) Gets na natin minsan ang mga eksena na na ang babaeng ikakasal ay nagkakaroon ng cold feet (salamat sa nawawalang sapatos sa pelikula sa pagbigay ng suhestiyon), sa totoong buhay man o maging sa mga pelikula. Pero hindi pa nagsi-sink in sa atin na ang gustong i-highlight ng kasal ay ang walang kamatayang sigalot sa pagitan ng puso at utak. Puso, dahil mahal mo dapat ang mapapangasawa mo at utak dahil point of no return na ito na bahagi ng buhay mo. Mula sa POV ng bride (Love Poe na napakagaling dito, pinakamagaling n'ya para sa akin) ang buong kuwento. Pinalawak nito ang agam-agam sa maraming bagay: sa pagkalimot sa true love (Benjamin Alves) na hindi na mababalikan o sadyang fickle-minded lang ang ikakasal dahil nahaharang s’ya sa pressure ng pamilya at mga kaibigan sa naoohang kasalan. Noong una ay inilatag ang premise na dapat ay sigurado ka (ginagamitan ng utak kesa puso) sa pagpapakasal. Isang karakter (Paulo Avelino) ang naging trigger dito upang masubok ang kasiguraduhan. Pero lumang kuwento na ‘yan at alam ito ng tagakuwento. Sa dulo, ibinasura ng storyteller ang argumento at naglatag ng iba pa, na ang puso ay kailanman hindi natatalo ng utak, na ang kasal ay wala lang at kailanman hindi naging starting point o finish line sa formula ng pag-ibig at ang regular heartbeat ay kasing fluid ng buhay. Sa totoo lang, nablangko ako matapos itong mapanood. Speechless. Andami kasing puwedeng pulutin, andaming puwedeng bigyan ng interpretation. Napaka-powerful ng isang pelikula kung wala kang napansin sa technical nito at nakatutok lang sa content. Ibig sabihin, lahat ay gumana. Parang matapos ma-experience ang “Sana Dati”, nagkaroon din ako ng duda kung naniniwala pa ba ako sa pag-ibig o umiindak na lang.

Ikatlong Araw sa Cinemalaya 2013

Lunes ang pinakapatay na araw sa CCP. Sa katunayan, ‘yung ilaw na nakabaybay ng Cinemalaya sa itaas ng Main Theater ay literal na nakapatay rin. Pinansin ko ‘yun. Sabi ng isang bubwit, “Eh siyempre, nagtitipid. Pansinin mo, ang init-init ngayon.” Tsaka ko lang naalala na, oo nga, ano, parang hindi ko na kailangan ng jacket sa Dream Theater (akala ko ay tumataba lang ako lalo). Muntik na akong ma-late kanina sa unang screening. ‘Sakto na ‘yung chimes na ang naabutan ko.

Heto ang mga napanood ko sa araw na ‘to:  

ANI (Short Feature) Dalawa sa limang ipinalabas dito ay napanood ko na. Well, nakalimutan ko ‘yung “Imik” ni Anna Isabelle Matutina (at wala s’ya sa program) pero ‘yung “Mani” ni Hubert Tibi ay natatandaan ko na kasali sa line-up ng Cinema One Originals noong isang taon. Kuhang kuha ako ng “Au Revoir, Philip” (Sigrid Bernardo). Isa itong love letter sa Pilipinas o sa mga migrante. Bale found footage ito at sinahugan na lang ng narration upang makapagkuwento (ganito rin ang estilo na ginagawa ni John Torres sa iba n’yang pelikula). Coherent ang mga kuwento sa subject at hindi kailanman ay hindi lumampas sa nais iparating. Ang mga imahe sa segment ng mga batang sina Marie at Juliette sa isang probinsya sa France ay may kakaibang charm at very promising. Panandalian kong nakalimutan na Pinoy ang filmmaker nito. Ang “Saranghae my Tutor” (Victor Villanueva) naman na tungkol sa ugnayan ng mga English tutor sa Cebu sa mga Korean student ay isang pagpapatunay na gusto ko talaga ang topak ng “My Paranormal Romance”. Sana gumawa pa ng mga ganitong pelikula bilang pambalanse sa mga komedyang nakasanayan na. Ang “Potluck” ni Louis Sweeney ay medyo offensive sa umpisa sa matatas na pagkaka-stereotype ng mga Pinoy sa Amerika. Pero wala naman akong gauge dito upang husgahan. Baka naman may ganito talagang Fil-Am community na parang mafia ang treatment sa mga bisita. Bumawi naman sa redeeming value sa dulo.

JAZZ IN LOVE (Baby Ruth Villarama-Guttierez) Appealing ang look ng documentary na ito considering na maliit lang ang budget. Ang konsepto ay parang “Tundong Magiliw” o “Bukang-Liwayway” rin na nakakababad lang ang camera at hinahayaang dumaloy ang love story sa pagitan ng Pinoy na si Jazz at ang kanyang kasintahang German na si Theo. Sa pagitan ng mga salita ay ang ilang imahe ng nature (ulan, sunrise, sunset, mga halaman, mga bulaklak) at ito ang pinakagusto kong parte ng docu. Naalala ko ‘yung tagline ng “Brokeback Mountain”, na incidentally ay gay-themed din, na “Love is a force of nature” daw. Kamukha ng kasiguraduhan ng pagpatak ng ulan o paglubog ng araw ay ang mga gesture ni Jazz na parang in love na in love naman ito sa kanyang kasintahan na hindi hamak na mas matanda sa kanya, as opposed sa ideya na baka ekonomiko ang dahilan. Nakuha ko naman ang pagkakahabi ng konsepto at ang lapat ng camera o pagkaka-edit ay walang bahid ng diskriminasyon sa subject na medyo taboo pa sa Pilipinas (o specifically, sa isang maliit na baryo sa Malita, Davao). ‘Yun nga lang, hindi ako masyadong pinakalma ng isang tanong: Kung hindi ba bading si Jazz, gagawin pa rin ba ang kanyang kuwento?  

ANG PINAKAMAGANDANG HAYOP SA BALAT NG LUPA (1974, Celso Ad Castillo) Hindi ko alam pero nang mapanood ko ito, doon ko lang napansin na malakas makapagkuwento si Celso Ad Castillo ng mga kuwentong masyadong nakakabit sa panahon. Nagduda tuloy ako kung kahit ‘yung remake nito kasama si Ruffa Gutierrez ay kayang gumawa ng kaukulang bindikasyon para sa dekada ’90. Andami na rin nating filmmaker ngayon na kayang makapag-frame ng mga bucolic na lugar pero walang matapang magdagdag ng poesiya (o sariling Bibliya) nang buong buo at walang pakundangan. Isulong sana ang pagre-restore/remaster sa kopya ng pelikulang ito.  

REKORDER (Mikhail Red) Ang desisyon na makapanganak ng isang film noir ay malaking bagay. Ito siguro ang pinakagusto kong aspeto sa pelikula, ‘yung buong buo ang vision ng filmmaker kung paano s’ya makakapagkuwento visually. ‘Yung mga homemade video na lumabas sa pagitan ay comfort zone din, sa tingin ko, ng gumawa. Sa totoo lang, na-hook ako sa malaking bahagi ng pelikula. Ang tema mismo ay pang-Best Film: isang cameraman mula sa golden era ang nagka-camcord na lang sa mga sinehan upang makatawid sa buhay. Pero merong area na tingin ko ay hindi masyadong nasaklaw ng storyteller, partikular ang isang malungkot na alaala sa pagkawala ng mahal sa buhay. Hindi ko lang masyadong nagawan ng koneksyon ang resolution at ang bigat na dinadala ng central character sa pagkapit nito sa nakaraan. Siguro ay merong statement dito tungkol sa technology na sabihin na nating kumitil sa pagkarami-raming sinehan. Kahit ako naman mismo ay hesitant pa ring sumabay sa agos ng pagda-download sa internet. Kamukha ng bida, baka ayaw ko ring iwanan ang nakalipas na simple lang ang buhay at kasing-payak ng pagpunta sa sinehan n’ung nasa grade school at ang panonood ng may kadobol. O puwede ring decay ang tema, na ang mga bagay na kumikinang noon ay puwedeng maging patapon na lang ngayon. Mahusay si Ronnie Quizon dito. Sustained ang kanyang karakter mula umpisa hanggang dulo kahit walang speaking lines minsan.

Ikalawang Araw sa Cinemalaya 2013

Dahil Linggo, kadalasan na ito ang araw na merong pinakamaraming pumupunta. Medyo mas maaga akong dumating kaya nagpalipas muna ng oras (at nag-agahan na rin) sa Harbor Square. Nawala na ‘yung jitters n’ung unang araw kaya kalmado lang na tumakbo ang buong araw. Napansin ko lang na minsan ay nawawala na ‘yung silbi ng Priority Lane dahil nagpapapasok na ng regular ticket holder ang festival staff kahit hindi pa tapos ang pila para sa mga pass. May nakita akong umalma rito pero parang hindi naman pinagbigyan.

Dalawang pelikula sana ni Ate Vi ang mapapanood ko ngayon pero nagdalawang isip ako sa “Burlesk Queen” dahil mas enticing ‘yung docu section ng Ani. Hindi rin daw nagpakita si Ate Vi, sabi ni Nico, at pangit daw ang kopya na ipinalabas. Mabuti na lang. Tutal, manonood din naman ako ng isa pang Celso Ad. – Vi tandem (“Pagputi ng Uwak, Pag-itim ng Tagak”) sa ibang araw.

Heto ang mga inani ko sa araw na ‘to:

BABAGWA (Jason Paul Laxamana) Very satisfying ang pelikula. Una, madali s’yang maabot. Kung may mga kaibigan akong hindi masyadong nanonood ng Cinemalaya, puwede itong mairekomenda dahil ganito ‘yung daloy ng pagkukuwento na nakasanayan na natin. Ikalawa, naka-deliver na naman si Jason Paul Laxamana. Ibang iba ito sa kanyang “Astro Mayabang” (na ang humor ay bihirang bihirang makita sa Philippine cinema, kamukha ng “My Paranormal Romance” ni Victor Villanueva). Tumalakay ito ng isang isyu (online scam) na napapanahon at kinakailangang dantayan ng pagmamatyag. Bagama’t masyadong loud ang planting na ginawa (mga “projection” scene), nakuha naman akong ma-hook sa huling ilang minuto rito. Gusto ko rin ang script. Para sa akin, isa itong example kung paano i-explore ang isyu sa mga what-if at kung paano ito mahahanapan ng irony. Mahusay si Alex Medina rito. Dinamita! O maging si Joey Paras kahit na lutang ang effort. Ang ganda rin ng execution ng mga sex scene, napakanatural at hindi kailanman nagtangkang maging erotic.

ANI (Documentary) Mas interesante naman ang line-up sa docu kesa sa animation/experimental ng Gawad CCP. Ang unang docu ay surprisingly kasama si Robin Padilla. “Ang Misyon sa Bundok Apo” (Jophel Ybiosa) ay ang pag-document ng pag-akyat ng aktor sa tuktok sa Mt. Apo kasama ang ilang guide. Walang halong palabok ang material at hindi ito kailanman naging though provoking pero magandang makita ang kanilang struggle sa pag-akyat na inaabot pala ng halos isang araw. Short and sweet naman ang “Hapi Libing” (Steve Cardona) na nagpakita ng ilang sound advice ng tamang outlook sa buhay mula sa mga taong namamahala ng sementeryo. May texture ang docu na parang isang filter sa Instagram na nakadagdag sa pagka-feel good nito. Tungkol din sa mga opinyon ang “The Quiapo Perspective” (Inshallah Montero) na tumalakay naman sa oxymoron ng pagkakaroon ng perya (pampalaglag, pamparegla at iba pa) sa tabi ng mismo ng simbahang Katoliko. Ang huli, ang “Walang Hanggang Buhay ni Leonardo Co” (Nannette Matila) ay tungkol sa napaslang na magiting na botanist sa gitna ng kanyang passion at serbisyo. Malinaw ang picture na gustong mabuo nito sa subject at mula rito ay ang panghihinayang sa kanyang pagkawala at sa pagdadalamhati na rin sa kung anumang walang kawawaang karahasan sa bansa.

EKSTRA (Jeffrey Jeturian) Ang strength ng pelikula ay ang script nito (na nakapangalan sa tatlo: Zig Dulay, Antoinette Jadaone at Jeffrey Jeturian). Kahit na nagpaka-real time ito (upang maramdaman ng audience ang exhaustion na hinihingi ng isang bit player) o tipong nagpapaka-a day in the life of lang, ramdam na ramdam na meron itong script. Nai-shoot nito ang point nang lapat na lapat. Klaro ang motivation ng central character kung bakit ginagawa n’ya ang mga bagay na pinaghihirapan n’ya. Isa rin itong dahilan upang samahan natin si Loida (Vilma Santos) sa kanyang pakikipaglaban sa araw na ‘yun. May tendency na magpaliwanag masyado kung anu-ano ang mga ginagawa sa produksyon pero nasolusyunan naman ito sa paggamit ng isang karakter na baguhang ekstra. Maging ‘yung tanong sa dulo bago matapos ang pelikula, naselyuhan nito ang halaga ng ginagawa natin hindi lang bilang isang taga-film production kung hindi bilang trabahador na rin sa Pilipinas sa pangkalahatang perspektibo. Nakuha rin ako ng humor ni Jeturian dito. Tingin ko, sensibilidad n’ya ang ganitong wit at wala akong makitang direktor ngayon na nasa ganitong level. Ngayon na lang ulit ako natawa sa kanya mula roon sa isang eksena sa “Pila Balde” kung saan kumain ng panis na hopya si Estrella Kuenzler. OK naman si Vilma rito. Masayang makita na ang mga shining moment n’ya rito ay ‘yung mga eksenang tumatawa s’ya. Pero dahil Vilmanian si Jeturian, hindi naman puwedeng walang eksena na aangat si Vilma sa mga nakagamayan na. Gusto ko ‘yung nakikipagpagalingan s’ya para sa isang role bilang katulong. Maliban sa larger than life na presence ng bida, umangat din ang mga suporta rito: Marlon Rivera (bilang soap opera director at so far, s’ya ang aking bet para sa Best Supporting Actor sa Directors Showcase), Tart Carlos (bilang kapwa ekstra at sounding board ng bida) at Ruby Ruiz (bilang Josie).

Sa side note, ganito palang manood ng Vi movie na ang katabi mo ay isang ultimate Vilmanian. Bago mag-umpisa, hindi mo mahagilap dahil parang bomb specialist na iniisa-isa ang mga entrance at exit ng Main Theater kung saan papasok ang mga artista. At malakas din ang tawa n'ya r'un sa isang linya na "Eh bakit si Nora Aunor?"

TRANSIT (Hannah Espia) Naglatag ang pelikula ng isyu tungkol sa mga batang migrante sa Israel na may edad apat na taon pababa na dine-deport pabalik sa Pilipinas. Sa unang bahagi pa lang ay na-explore na ito at hinayaang nakabuyangyang hanggang dulo. Bilang manonood na nasa Pilipinas, wala akong nakuha kung ano ba ang puwede kong magagawa rito. Ano ba ‘yung dapat kong maramdaman tungkol sa kanilang kalagayan? Ano ba ang puwede nitong parallel sa Pilipinas o sa mga anak at magulang na Pilipino na nandito? Kumbaga sa isang computer program, nag-spaghetti loop para sa akin ang premise. Iniisip ko na lang na merong Biblical reference ang sub-plot ni Ping Medina at ang kanyang anak (Marc Justine Alvarez na malakas ang screen presence) na a la-“Man of Steel”. O ‘yung mga polisiya noong panahon ng batang si Hesus tungkol sa mga sanggol na pinapatay at mga kamukhang kuwento nito. Kung ito ang nais tumbukin mula sa umpisa, hindi na siguro kailangan ang devise tungkol sa iba’t ibang POV dahil hindi naman nakatulong talaga. Mahusay ang cast pero parang napanood ko na sila sa ibang pelikula na mas kuminang ang performance. Pero maliban d’yan, gustung gusto ko ang direksyon dito. Para sa isang baguhan na kamukha ni Hannah Espia, isa itong achievement. Mahirap manganak ng pelikula na ganito kabuo ang final product at may kontrol sa pagpapaarte sa cast at sa look and feel (na pinakagusto kong aspeto) ng pelikula.

Unang Araw sa Cinemalaya 2013

Hindi ko na nagawang maisingit ang pagdalo sa opening night noong Biyernes (July 26) dahil unang una, malakas ang ulan noon (na parang teaser lang mula sa huling araw ng festival n’ung isang taon). Kung puprusisyon pa ako mula sa panggagalingan ko sa BGC, aabutin ako ng siyam-siyam sa EDSA. Ikalawa, ipapalabas naman ulit sa ibang araw ang opening film na “Jazz in Love” ni Baby Ruth Villarama-Gutierrez. Ikatlo, ayokong manood ng mga trailer sa opening program.

Kaya ayun, kanina lang ako nakapunta sa CCP bitbit ang season pass (P3,000 ngayong taon na ito para sa lahat ng pelikula, competition man o hindi) at ang hindi masyadong pamoso na katagang “indie spirit”. May patsi-patsi pa rin ng nagbabadyang ulan nang ako’y dumating pero pinaghandaan ko naman ito (payong, jacket at mga sapatos na puwedeng mabaha). Katulad ng inaasahan, meron pa ring nagi-inspeksyon ng bag pero hindi na ako tinanong kung may dala ba akong camera (baka bukas, tanungin na ako). Halos 10 minuto na lang bago mag-umpisa nang galugarin ko ang entrance papuntang Dream Theater. Marami nang tao. Marami na ring notice ng sold-out lalo na sa mga maliliit na tanghalan kamukha ng MKP at Tanghalang Huseng Batute. At sa buong araw, bumaha rin ng mga kakilala (ilan sa kanila ay nakikita ko lang kapag merong Cinemalaya).

Para sa unang araw, heto ang mga napanood ko:

ANI (Animation/Experimental) Taun-taon ay merong ganitong screening na isang koleksyon ng mga nagwaging video sa Gawad CCP. Natuwa lang ako na properly credited na ang mga filmmaker sa flyer. Walang lumutang sa akin para sa line-up ngayon pero masasabi ko naman na good trip pa rin ito. Sa animation, halimbawa, marami namang promising lalo na’t halos college-based ang ilang produksyon. May pagka-animated short ng Pixar ang “Kaleh and Mbaki” (Dennis E. Sebastian) tungkol sa isang manlililok at isang ibon at nakapaglatag naman ng texture ang “Marianing” (Nico Salazar) kahit na wala naman itong naikuwento talaga. Muntik nang hindi maipalabas ang mga eksperimental dahil mukhang hindi naabisuhan ang mga nasa projection room. Sa section na ito, gusto ko ang “Pikit sa Alas-Tres” ni Mark Sherwin Maestro dahil nadakot nito ang angst ng isang call center agent (sleeping habits, monotony at iba pa).

YANAN (Mae Urtal Caralde) Na-hook ako ng material ng docu na ito tungkol sa isang nanay (“yanan” kapag ibinaliktad) na NPA at kung paano n’ya pinalaki ang mga anak kahit na malayo sa kanya at nasa piling na ng bagong pamilya ng asawa. Nakita ko sa mga mukha ng mga anak na optimistic sila at mukhang lahat matatalino. Sa pagitan ng mga interview na malakas makakurot, ipinapakita ang ilang clips mula sa libing ng ina na may bahid makakaliwa. ‘Yun nga lang, parang isang bahagi lang ang docu na pinitas mula sa mas malaki pang larawan. Parang marami pa itong puwedeng palawigin at parang meron pa itong kailangang tahiin sa dulo.

BUKANG LIWAYWAY (Pabelle Manikan) Kadobol ito ng “Yanan” bilang kasali sa feature na “Cinemalaya Documentaries”. Hindi hamak na mas kumpleto naman ito kahit na hindi kasing warm n’ung una. Malapit ang atake sa “Tundong Magiliw” ni Jewel Maranan (na apparently ay creative consultant dito at sa “Yanan”) at maganda ang na-capture na immersion ng dokumentarista. Tungkol ito sa isang babaeng buntis ng tatlong buwan na may matinding karamdaman at ang pang-araw-araw na buhay n’ya kasama ang ama at isang albularyo. Maraming puwedeng pag-usapan. Puwedeng tumbukin ang medical na plataporma ng gobyerno para sa mga hindi kayang magpa-ospital o puwede ring advocacy ito para sa mga albularyo natin na nakapako sa mga tradisyonal na paraan ng panggagamot.

PUROK 7 (Carlo Obispo) Ito ang unang competition film ko para sa taong ito at hindi ako masyadong masaya. Malapit sa akin ang milieu dahil lumaki rin naman ako sa probinsya at may mga kaklase akong umuuwi pa sa kani-kanilang baryo (tawag namin dito sa Quezon ay “linang”) mula sa sentro. Nag-umpisa ang pelikula sa isang serye ng mga palaro sa isang rural area sa norte. Maganda sana ang introduksyon dahil nakuha nito sa camera ang katapatan ng emosyon ng mga naninirahan doon. Para sa akin, hindi ito madaling maabot lalo na’t isa itong crowd scene. Mula rito ay sinundan ng audience ang buhay ng magkapatid na sina Diana (Krystle Valentino na isang revelation para sa unang pagganap sa pelikula) at Julian (Miggs Cuaderno) na parehong inabandona ng kanilang ina na nasa death row sa China for drug trafficking samantalang ang ama ay may bago nang asawa at nakatira sa ibang bahay. Siyempre, ang unang tanong ko, bakit sila hinahayaang mabuhay na wala man lang guardian? Wala ba silang ibang kamag-anak man lang? Sa pagitan ay ang nakabinbing paghanga ni Diana sa kababatang si Jeremy (Julian Trono). Dito rin sa mga eksenang ito nababasag ang mga drama sa buhay ng magkapatid. Base sa mga nagtitiliang grupo sa audience, mukhang epektibo ang segment tungkol kina Diana at Jeremy. Bagama’t stellar ang pagganap ng bidang babae, hindi ko naman masyadong maramdaman ang authenticity ng rural setting. Ang batang si Julian, halimbawa, ay maayos ang pronunciation ng “TV” subali’t hindi n’ya alam kung ano ang “burger”. Wala rin akong makitang character sa lugar. Parang kahit ilipat ang backdrop sa urban area, mukhang gagana pa rin ito. Natuwa lang ako na tinapos ang agony nang walang kaabog-abog, walang emotional breakdown at wala ang required na resolution. Ayoko na sanang sabihin at baka mahusgahan na isang sarcasm pero sobrang nagustuhan ko ang movie poster nito at 'yung dalawang dance number sa pelikula. Mahusay 'yung choreo at magaling na dancer si Julian Trono.

Matapos ang screening, nagkaroon ng maiksing Q&A segment. Medyo nakakadismaya lang ang karamihan sa mga tanong kamukha ng "Nasaan si Jeremy (Julian Trono)?" at "Kung hindi ikaw ang director ng pelikula, ano ang rating mo rito?" Isinalba na lang ng pinakahuling tanong tungkol sa stand ng director sa injustice sa mga Pinoy sa China.

THE PRIVILEGED MIGRANTS (Rica Arevalo) Comfort zone ang documentary na ito na nangumusta sa mga dating high school classmate sa St. Scho ng filmmaker. Lahat ng subject ay pawang mga migrants na sa iba’t ibang bahagi ng mundo (US, China, Thailand, Singapore at Canada). Hindi nga lang lahat sa kanila ay nasa estado na ng contentment. Gusto lang namang i-highlight na mas masarap pa ring tumira sa Pilipinas kahit na wala ang kaawalwanan. Alam na natin halos lahat ‘yan. Ang pinakagusto ko lang ay ‘yung kuhang kuha sa camera ang tiwala ng subject sa filmmaker dahil magkakaibigan sila. Mahirap minsan na manakaw ang mga ganoong level ng emotion.

Mga Babae sa Likod ng Tagumpay (at Pagkabigo)

 
Nine
Produksyon: Atlantis Productions
Direksyon: Bobby Garcia
Mandudula: Arthur Kopit (halaw mula sa pelikulang “8 1/2” ni Federico Fellini na unang ginawan ng libretto ni Mario Fratti na may pamagat na “The Italian”)
Libretto at Musika: Maury Yeston
Mga Nagsiganap: Jett Pangan, Menchu Lauchengco-Yulo, Carla Guevara-Laforteza, Jay Valencia-Glorioso, Eula Valdes, Cherie Gil, Ima Castro, atbp.

Kung ilalagay sa lokal na atmospera ang dula, napakahirap nitong maabot. Malaking porsyento sa ating mga film director ay walang kamukhang estado ng pinagdaanan ni Guido Contini (Jett Pangan), isang pamosong Italian filmmaker na nahaharap sa sariling mid-life crisis. Kadalasan na ang kalakaran sa industriyang Pinoy sa ngayon ay nakakadena sa mga nakahain nang konseptong pangpinansiyal ng mga producer o ng line-up para sa mahabang pila ng mga nakakontratang talent nito. Si Guido, 40 taong gulang, ay hindi makabuntis ng ideya para sa susunod n’yang pelikula habang ang mga babae sa kanyang buhay ay nag-uumpisa nang pumarada sa kanyang harapan: ang asawang si Luisa (Menchu Lauchengco-Yulo), ang kanyang namayapang ina (Jay Valencia-Glorioso), ang kanyang kabit na si Carla (Carla Guevara-Laforteza), ang kanyang musa na si Claudia (Eula Valdes), ang kanyang producer (Cherie Gil) at ang prostitute na si Sarraghina (Ima Castro) na nagbukas ng kanyang muwang noong s’ya ay siyam na taong gulang pa lang.

Ang luho ng artistic freedom ni Guido ay hindi naging ganoon kadali. Bagama’t isa itong pandayan ng kung ano pa mang maaaring mailuwal, isang level kung saan malaya ang pagtitimpla o pagbabawas ng mga sangkap sa bagong pelikula, naging sagabal ito upang maiiri ang inaasahan sa kanya bilang artist. Ang mas pamosong tawag dito ay mid-life crisis. Isa itong pader na binuo ng mga agam-agam mula sa mga unang nagawa (sa kaso ni Fellini, ang kanyang walo at kalahating pelikula) at ang kawalan ng kumpiyansa sa mga maaari pang maibigay. At dahil isa nga itong pader na hindi agad-agad matitibag, walang magagawa si Guido kung hindi bumalikwas ng direksyon at harapin ang mga taong bumuo sa kanyang artistry. Hindi lang naging madali ang lahat na ang ilan dito, kabilang ang babaeng kanyang pinakasalan, ay bumalikwas din. Sa dulo, ang kanyang gatilyo upang tumuloy sa pagrolyo ay ang kanyang sarili kung kailan ito puro at walang dungis, ang kanyang siyam na taong sarili.

Malakas makagulat ang stage design ni David Gallo. Halos mula stage floor hanggang kisame ang kinain nito. Isa itong recreation ng isang traditional bath house sa Venice na hinati sa iba’t ibang level na parang ilang hagdan at ang bukal ay nasa pinakaibaba. May kakaibang psyche na ang lugar kung saan nanggagaling ang tubig ay madalas ginagamit para sa blocking ng bidang si Guido at ang kanyang asawa (o ang ikalawa o ikatlong pinamalapit na babae sa buhay ng direktor) samantalang ang ibang mga babae ay nakapuwesto lang sa mga hagdan. Kung tutuusin, kung ang ticket mo sa produksyon na ito ng Atlantis ay nasa balcony, mapapanood mo pa rin ito nang walang panghihinayang.

Nagkaroon lang ako ng maikling argumento sa isa mga staff dahil ang napili kong extra seat sa balcony ay wala na talagang makita dahil kapantay nito ang isang hilera ng mga upuan. Ideal na ang mga ganitong seat ay merong babala mula sa nagbebenta ng ticket at nasa disposisyon na ng manonood kung susugal pa rito o hindi na. Hindi ko nagustuhan ang burgis na paliwanag ng staff (na sa dilim ay nakikita kong sumasabay sa mga pagkanta ng mga nasa stage), na parang gan’un daw talaga. Dahil dito, isinoli ko ang ticket at kumuha ako ng iba kahit na may karagdagang bayad. Naisip ko na lang na sa sobrang pagkaaliw ko sa set, nararapat lamang na mamuhunan dito ng mas malaki.

Unang beses kong napakinggan ang song selection ng musical (hindi ko napanood ang film version ni Daniel Day-Lewis). Madali naman silang maabot lahat. Ang ilan, sa katunayan, ay may bahid ng pagka-radio friendly. Sa mga nagsiganap, pinakagusto ko ang kontrolado at bihasang atake ni Menchu Lauchengco-Yulo bilang Luisa. Nakuha n’ya ang hinihinging pagkabanayad ng isang asawang sumuko na sa masalimuot na machismo ng kanyang kabiyak. Scene stealer naman si Carla Guevara-Laforteza bilang Carla at nakatawid ang kanyang take na mapaglaro at mapangahas na kerida. Mapanuyo rin ang boses ni Jay Valencia-Glorioso at naramdaman ko ang comfort na kayang ibigay ng isang ina. Vocally ay naka-deliver naman si Jett Pangan. Hindi ko lang nakita ‘yung complexity ng isang artist sa kanya na nanunulay sa pagitan ng paghabi ng isang obra at sa mga babaeng nakapaligid sa kanya. Marahil ay wala s’yang masyadong pinaghuhugutan dito o marahil ay masyado palang s’yang bata para sa karakter.

Lumuwag naman ang pakiramdam ko matapos mapanood ang dula. Nang makita ko ulit ang staff na hindi ko nakasundo, parang wala na ito sa akin. Hindi man ako tuluyang naantig (siguro ay dahil mahirap maabot sa aspetong emosyonal ang dilemma ng bida), nakuha naman ako r’un sa bahaging kailangang balikan ang isang bagay na dalisay upang mabigyan ng angkop na pagsisiyasat ang pangkasalukuyang sarili na nagkukumahog sa hilahil.

The Ruth Trip

Exactly a week after the news that my onsite assignment will be cut short, the spring wind blew divergently and decided to keep me for another month or so. Well, as I have mentioned, it’s in the job description and that I am just a consistent, so-so foot soldier. Anyway, part of the cramming that the first announcement has brought me is a trip to visit a dear lunch mate back in Manila office named Ruth. She’s now based here in the Netherlands and it would be a pity not to pay her a visit in Eindhoven in the southern part of the country (she’s pregnant, by the way). Plus, there’s this weekend train ticket, a ride-all-you-can type that I have to use on any given weekend.

Josh, who’s also temporarily based here in Apeldoorn, joined the trip. We met up at the train station on a rainy 7am. There’s a railway repair of sort so we had to endure some extra time to reach Amersfoort by bus (particularly provided by the train company) and just transfer to another train to Utrecht from there. No roadblock whatsoever along the way other than it’s really a long trip (clocked at more than two hours). Ruth, who remains petite on her 6th month of pregnancy, welcomed us at the train station in Eindhoven. I also finally met her husband Horyin and her friend named Maricel (who was sent by her boyfriend to the station). From there and with some sandwiches and bottled water on board the car, off we went to our road trip.

We crossed the Dutch-Belgian border after an hour and some minutes. Though I realized by then that I left my passport at the hotel in Apeldoorn, and thankfully nothing crazy happened along the way, it was fun catching the border signage on camera while the car was speeding. Horyn said that we can be fined if we stop in the emergency road without a valid reason. Usually there’s a sign that bears the EU logo with Belgium (o Belgie) on it announcing that the actual border can be reached in a kilometer (enough distance to ready the gadgets). Someone joked that you can feel the difference that you’re outside the Netherlands already if the road becomes bumpy.



Our first stop is a small town that claims to be the smallest in the world. Wikipedia says otherwise but thanks to this endless dispute on how you can really measure a town (by population, by size or a combination of both?), Durbuy deserves to claim anything. In terms of small roads and turns that we took, it doesn’t seem to be easily accessible by public transport. It is indeed small and it is charming as it is. There’s a big rock formation in one end, there’s a castle in another, then some bars and restaurants, and old houses in between. The first thing that we did was to have lunch at La Brasserie Ardennaise where I had the most sumptuous pasta I have ever tasted (I believe it’s an “a la chef” dish) complimented by a not so hefty serving of a local white beer aptly called Durboyse Blonde. It’s definitely a good start. We spent another hour or two exploring the town, walking past the castle and crossing the bridge over the Ourthe River. I wanted to visit the Topiary Park but the tribe decided to skip it. That’s pretty much about it in Durbuy.



From there, we rode back heading to the direction where we came from and made a full stop at Liege, also in Belgium. Contrary to Durbuy, it’s a giant city and a very busy one. We parked right in the middle of a plaza, opposite the Galeries St. Lambert which houses some ubiquitous shops. That was around 4pm already, I believe. We took a map from the nearby tourism office after visiting a paid toilet in the mall and headed to the historic route. Since our time is limited, as Josh and I still had to go back to Apeldoorn, we didn’t linger much and just chose to conquer Montagne de Bueren which is around 15 minutes from the plaza. I wasn’t very sure why I decided to take the 406-step challenge but it was both tiring and fulfilling for someone who hasn’t done an exercise for a while. It’s quite similar to the grotto in Baguio except that there’s no religious figure whatsoever at the top. In fact, it’s a residential area for those who probably don’t need to enroll in a gym. After that, we headed back to the plaza and merited ourselves with a serving of (Belgian) waffle at Marie’s (a place we just discovered based on the suggestion of two local police officers). I got my waffle with chocolate in it and the muscle pain caused by the surprise climb suddenly disappeared.



The last leg of the road trip was spent in Geldrop back in the Netherlands, around 15 minutes short to our Eindhoven train station. A neighborhood there is a bit infamous for streets named after the characters created by JRR Tolkien. The main one is called Laan van Tolkien for the man himself. From there, you can find street names with the likes of Arwen, Galadriel, Legolas, Gandalf, Frodo and Aragorn. There’s even a primary school called De Hobbit and a cemetery can be found along Saruman St. It was slightly raining and Josh and I had to run and catch as many streets as we can. Horyn was kind enough to make a short stop if we find anything novel (pun intended). It’s usually accompanied by a review question pertaining to the Middle Earth.

At 7:30pm-ish, Josh and I had to say goodbye to Ruth and Horyn and Maricel in a spot where we all met for the first time. It was one hell of an emancipating road trip, biblical at some point, a mix of catching up, gossiping and some serious analogy of the IT business in Manila.

The rest of the Durbuy pictures can be found here, Liege here and Laan van Tolkien here.

Ang Bahay Bilang Entablado

A Portrait of the Artist as Filipino
Produksyon: The Philippine Drama Company
Direksyon: Naty Crame- Rogers Mandudula:
Nick Joaquin
Mga Nagsiganap: Naty Crame-Rogers, Florina Castillo, Francis Kenn Cayunda, atbp.

Puwedeng hatiin sa dalawang punto kung bakit ako humagilap ng paraan (at panahon) para mapanood ang isa na naman sa hindi ko mabilang na bersyon ng “A Portrait of the Artist as Filipino” ni Nick Joaquin. Una at dahil ito ang talagang nakaanunsyo sa mga dyaryo, ito na raw ang huling pagkakataon na gaganap bilang Candida ang isa sa haligi ng Philippine theater na si Naty Crame-Rogers. Kung hindi ako nagkakamali, s’ya ang naging template ng Paula na kanyang ginawa sa film adaptation ni Lamberto Avellana at sa mga naunang staging ng dula. Ikalawa ay ‘yung ideya na makanood ng isang dula na nakasalang ang premise sa bahay at ito ay itatanghal sa isa ring bahay.

Maliban sa dalawang dahilan na nabanggit, maganda ring pag-aralan ‘yung pagkakataon na ang karakter nina Candida at Paula (siguro ay nasa 40’s na sa orihinal na konteksto) ay gaganapan ng dalawang artista (Florina Castillo bilang Paula) na mas matanda pa sa kanilang karakter. Si Naty Crame-Rogers, halimbawa, ayon sa mga tala ay nagdiwang ng ika-90 kaarawan n’ung nakaraang taon samantalang ang mga karakter na nakakatandang kapatid na sina Manolo at Pepang ay ginanapan naman ng mas nakababata. Sa mga eksenang magkakasama ang apat na magkakapatid, kitang kita ng mga mata ko ang enigma na kayang gawin ng teatro, na handa itong tumawid ng kasarian, gulang o maging relihiyon.

Wala namang bago sa pagtatanghal na ito ng akda ni Nick Joaquin. Wala ring kung anu-ano pang palabok. Naiimadyin ko na direkta ang pagsasabuhay ng dula mula sa orihinal nitong script. Ang kalumaan ng AmingTahanan Sala Theater (na isa talagang bahay) ay nakatulong upang magbigay-kulay sa tema ng isang nakaraang nagliliwaliw sa bohemia at unti-unting nilalamon ng makabagong era na salat sa delikadesa. Ang totoong hinihingi ng script ay isang marangyang bahay sa Intramuros na nanganganib maglaho dahil nais itong ibenta ng magkapatid na Manolo at Pepang na pawang mga puppet ng modernisasyon at kanipisan ng ideyalismo. Halatang hindi na masyadong naasikaso ang “AmingTahanan” sa 40 Stella Maris St. sa Brgy. Kapitolyo sa Pasig pero lutang na lutang naman na maraming alaala itong nakasiksik sa bawat haligi. Sa niloloob ko, baka ito mismo ay mayroong sariling portrait na nais protektahan at pangalagaan.

Hindi perpekto ang pagtatanghal. Marami itong butas sa dingding na kailangang tapalan. Ang Tony Javier ni Francis Kenn Cayunda ay masyado nang makabago para sa akin at hindi nakatulong ang ilang ad lib upang igiit ang kanyang ritmo at bagsak ng emosyon. O, siguro, mahirap lang burahin sa rehistro ang katotohanang lumalabas lalo ang kanyang kabataan sa gitna ng kanyang mga kaeksenang hamak na mas beterano. Pero gusto ko ang kanyang bulkan na sumasabog, partikular sa mga eksena ng panghihinayang at panlulumo. May ilang pagkakataon na tila naghihintayan ang mga aktor sa kung sino na ang magsasalita at sa maraming beses ay sinasalo ito ng direktor na parang isang gurong gumagabay sa kanyang mga workshopper.

Sa kabila ng lahat, ang pinakanapulot ko sa karanasan ng panonood ng “A Portrait of the Artist as Filipino” ng The Philippine Drama Company ay ang presensya mismo ni Naty Crame-Rogers. Hindi ko yata maisip na ginagawa ko pa rin (o ng mga theater artists mismo) ang bagay na ninanais sa edad na 90 nang walang kapaguran at pag-aalinlangan. May pagkakataon na kailangan na s’yang alalayan ng kanyang Paula sa paglabas ng “stage” pero ang kanyang bersyon ng breakdown scene ni Candida sa air raid practice ay nanatiling makinang at taos-puso. Ang makamayan s’ya pagkatapos ng pagtatanghal (bago kumain ng isang masarap na chicken arroz caldo bilang pasasalamat sa mga nanood na nagmistulang bisita sa nasabing bahay) ay isang malaking bagay.

Pussycat, Pussycat, Where Have You Been?

Before lunchtime two Thursdays ago, I got a word that my onsite assignment will be cut shorter by a month than initially laid out. Being in the same line of work for a decade now, the news was not new to me. In fact, my very first “foot soldier” assignment in Paris back in 2003 was also trimmed down from three months to disheartening 19 days. I remember being so regretful then of weekends that I just stayed in the apartment in Rue Alfred Stevens in the heart of Pigalle’s red light district. I should have explored Provence or Belgium on any free weekend. My only consolation then was experiencing the real Fête de la Musique on the eve of my flight back to Manila. Charge everything to experience so to speak. For this return engagement in the Netherlands, and after 10 fruitful years of memorable business trips (this is my 6th), I have to admit that my left toenail is still screaming “too soon”.

Oh, well.

On the weekend of the same week, I decided to go out and, as they say, smell the flowers. And what a way to seize it by visiting Paleis het Loo which once became the residence of the Dutch royal family (including the queen whose birthday is being celebrated every 29th of April, now known simply as “Queen’s Day”). It’s just a block away from the hotel where I am staying and it would be a shame if I don’t visit it before I head home.

Fortunately, it was Museum Weekend on that sunny spring weekend. That means extra loads of visitors and on the winning side, a cheaper entrance fee (from EUR 14.00 / PHP 751 to EUR 5 / PHP 268). It was already 2pm when I reached the place. I was eyeing for the armoury which opens at 1pm so I decided not to come as early as the palace’s opening hours (10am, I guess) because I might end up killing some extra waiting time.

Starting from the obelisk (which, at one point, became a reminder of a failed attempt to assassinate the queen on a Queen’s Day some years ago) in the intersection of Loolaan and Zwolseweg. I went to the tree lined path on the left and found my way locating the ticket booth in the stable area of the palace. It’s actually not easy to find as it is closer to the parking area than to the stable and the nearby cafeteria. It was a bit busy in the ticket room but never a hassle. From there, I walked to the stable which also displays some items relating to the royal family’s means of transportation from horses to cars used for some state visit. At the end of the hallway is a recreation of a horse carriage for Queen Wilhelmina’s funeral. By the way, it would be best to find this area first before proceeding to the main palace as the other building doesn’t sell any ticket.



Speaking of queens, I suddenly remember the first nursery rhyme that I memorized and recited in kindergarten. It went something like “Pussycat, pussycat, where have you been? I’ve been to London to visit the queen”. For this case, I went to Paleis het Loo to visit the place where the Dutch queen(s) once lived before they moved to another residence somewhere close to Amsterdam some years ago. The west wing of the palace, for instance, houses Queen Wilhelmina’s stuff during her last stay on the first floor and different portrait interpretation by some young artists (Andy Warhol included) of Queen Beatrix on the upper level. The latter is the reigning queen and will hold her title only until the upcoming Queen’s Day as she’s about to pass her throne to her son.

The east wing of the palace is also called the armoury which, as it suggests, contains anything military (medals, war gears, etc.) and some collection from Mauritshuis in Den Haag (on display until next year). From there, I had to go back to the palace’s front yard. Both west wing and east wing, and the main building in between have no connection. They may have some audio tour options but I did not avail of it. At this point, at around 4pm, Josh came on board and joined me for the rest of the tour and maze of royal rooms (bedroom, toilet, reception room, study room, children’s room and more). We didn’t get the chance to explore the Versailles-inspired gardens further because of the time but we saw it from the palace.  

I posted some pictures here and here to document the museum tour.

After some hours of getting cultured (with our nose already bleeding of too much art and affluence), Josh and I headed to Oranjerpark for a small weekend fair. It was about to close. Some shops were about to fold up except for the beer corner near the park’s central gazebo. It was one hell of a sunny Sunday and all I deserved that time was a nice strawberry ice cream from the little girl who sold it for a Euro a cone.  

Pictures of the side trip here.

Movie Digest # 089

PITCH PERFECT
Robinsons Galleria, Cinema 6, October 21, 5:20pm

Trite and predictable but at least it did the basic stuff right. POV is clear, singing is enjoyable and Anna Kendrick is just luminous.

Friends who might appreciate it: For sure they’ve heard about the film already.  



FRANKENWEENIE
SM City – North EDSA, IMAX Cinema, October 21, 7:50pm

I'm not sure if it can be classified as having a Tim Burton ending or not but it gave me an idea on how he handles a Disney film. It's both cuddly and dark but the references to B movies are the best part. Its message on death and science is clear and the song "Strange Love" just capped the fun.

Friends who might appreciate it: Kids.  

A SECRET AFFAIR
Eastwood Mall, Cinema 5, October 26, 1:00pm

Direction-wise, it's serviceable enough. It's just that it was already done before; same theme, almost the same cast, same gloss and same approach. Some scenes are likeable (car scene with Jaclyn Jose and daughters, the iconic artwork in Burgos Circle, etc.) but it's very hard to take the characters seriously. The women here are either plain bitch or just fickle minded.

Friends who might appreciate it: I wish I can demand them not to watch and like it.  

LAWLESS
Greenbelt 3, Cinema 5, October 27, 11:00pm

Categorically, the film is a popcorn action film for me. It's based on real life characters back in the 1930's Virginia. Its story about brothers who are forced to have a taste of violence is very easy to follow and probably has been exhausted before. Past that, it remains entertaining for me, thanks to its terrific photography. Guy Pearce should be noticed here at the very least.

Friends who might appreciate it: Those who are tired and weary of those Bruce Willis’ brand of machismo.  

SKYFALL
SM Mall of Asia, IMAX Cinema, November 4, 5:00pm

I haven't seen all the Bond films but from what I saw, this one's the most definitive. It has the usual stuff like undercover tasks involving women, some gadgets, some cars, sleek fashion and big action scenes. What differentiates this from the rest is the successful attempt to humanize the paper thin character. From this franchise on, audience can now easily empathize with the iconic agent. Also well acted (especially Javier Bardem who's scary in most scenes) and the production design is impressive. I can say that it's the only Bond film that I experienced a little sense of danger while watching it.

Friends who might appreciate it: For sure they’ve seen it.  


WRECK-IT RALPH
Glorietta 4, Cinema 1, November 7, 7:10pm

This film about finding purpose through an unlikely friendship is very predictable but I liked how it could stir the imagination of its expected young audience. As for the not-so-young viewers, there's always the novelty of the arcade/video game culture to consider. It would be lame to say it's an eye candy but the Sugar Rush scenes made me crave for sweets. Bonus: impressive B&W (and red) animation on the short film “Paperman” (which I believe was noticed by the Academy).

Friends who might appreciate it: Everybody has a purpose so....  

MADALING ARAW, MAHABANG GABI
Glorietta 4, Cinema 2, November 7, 9:40pm

Aside from the additional CGI, I didn't see much progress from its version that was shown at the CCP four months ago but I enjoyed it the second time around. This talky film which looked like a labor of love from a circle of friends in the industry has to have an audience. It could actually serve as a baby step in anti-formula film appreciation in Pinoy cinema. It's about the vanishing tradition of Pangangaluluwa where the characters are challenged to reexamine their own souls. The stories are a bit uneven and the final segment relies on being too eventful but it was satisfying nonetheless. It was a good call to tag playwright (and Virgin Labfest regular) Nicolas Pichay on board as co-writer.

Friends who might appreciate it: Not entirely sure who’s going to appreciate the film.  

TWILIGHT BREAKING DAWN, PART 2
Newport Cinemas, Cinema 4, November 18, 1:05pm

I missed the first part but at least I still managed to pick up the story. Oh, there's really no story. It's just a clash of two vampire groups and their preparation for it. Snapshots on the opening credits are good though and the OST sounds promising for its genre.

Friends who might appreciate it: It’s so pop that it doesn’t require any recommendation at all.  

RIGODON
Trinoma, Cinema 2, November 21, 9:55pm

This glossy film serves as an antidote to the recent Pinoy films about the so-called extra-marital affair. Erik Matti is like showing us how to better tackle infidelity: insightful, technically well made and sensual. The last few minutes of the film got me. It pretty much pinpoints what could have been the ripple effects of our actions, something that was not touched yet in other kabit films. John James Uy is not a good actor but the peg of the character is there. Yam Concepcion has a strong presence and very promising for her first film but it was Max Eigenmann, who reminds me of the young Monique Wilson, who delivered the goods.

Friends who might appreciate it: Married or not, this film deserves a try.  

THE TROUBLE WITH THE CURVE
Robinsons Galleria, Cinema 2, December 5, 12:10pm

I got no plans of watching the film at first but the extra time to kill pushed me to. I more or less knew what to expect from this Hallmark-y tale about the emotional distance between an aging father (Clint Eastwood) and his daughter (Amy Adams). And my guts are actually right. Reliable acting from the leads salvaged a quarter of what could have been the usual and run of the mill Hollywood drama.

Friends who might appreciate it: I can’t pinpoint anyone right now.  

RISE OF THE GUARDIANS
Robinsons Galleria, Cinema 3, December 7, 3:30pm

Past the cute idea of assembling the familiar characters (Santa Claus, Jack Frost, etc.), there's nothing more to it. It's another take on maturity and on how to shoulder responsibility. For sure, I've seen something like that before. It's enjoyable for 90 plus minutes nonetheless.

Friends who might appreciate it: Kids though they deserve something better.

KILLING THEM SOFTLY
Glorietta 4, Cinema 4, December 12, 7:35pm

This talky film reminds me of Quentin Tarantino's early works, only more technically promising. I can actually stand the slow pacing but the reference to the US national elections is a bit forced for me and oftentimes distracting. I can say that Brad Pitt has been very picky on his film projects.

Friends who might appreciate it: Forget the song reference in the title; it’s not Cannes-decorated for nothing.

FLAMES OF LOVE
Glorietta 4, Cinema 1, December 12, 9:25pm

I almost walked out after 15 minutes, particularly in a scene that involves a soft-spoken guy and his girlfriend dismissing pre-marital sex. He said that it's a love triangle between them and God. The rest of the film boasts of similar scenes; saying no to abortion (which, on personal note, is a good campaign) and repeatedly preaching that condoms are ineffective. The “sermon” that the film tries to convey is difficult to swallow especially for a script that seems to challenge not morality but reality. The OFW mom for instance is shown putting $1,000 in a snail mail and the money reaches the daughter. There's nothing much from the acting department either considering the presence of the likes of Christopher de Leon, Lani Mercado and even the great Jaclyn Jose. Only exception perhaps is Dina Bonnevie who did great.

Friends who might appreciate it: I know some extremely religious friends who may appreciate the film big time.  

MNL 143
SM Megamall, Cinema 12, December 15, 12:00pm

Similar to Emerson Reyes' award-winning short film, "Walang Katapusang Kuwarto", the audience is once again asked to eavesdrop to other people’s conversations. This time around, the POV is brought inside an FX and charmed to feel what’s going to be a day like for a public transport driver (Allan Paule). For me, the whole premise looks like an extended plot for a short film (the moment Joy Viado joined in up to the last frame) and some odd decisions (like the scene where the lead character is seen getting emotional while the whole song from “Paalam, Aking Bulalakaw” is being played on the radio) did not help. I must admit though that the last five or so minutes provided the expected kilig.

Friends who might appreciate it: I can’t tell.  

CLOUD ATLAS
Robinsons Galleria, Cinema 8, December 15, 3:20pm

First things first, I haven’t read the book. What I’ve heard is that the novel is challenging to adapt on film. It’s a bit noticeable along the way but the Wachowski brothers (more of siblings now) and Tom Tykver did a great job with the finished product. The timelines are easy to follow and seeing the same set of actors (Tom Hanks, Halle Berry, Hugo Weaving, Jim Sturgess, Doona Bae, etc.) doing different set of characters pushes the agenda further that everything is connected. It’s a new experience for me since the different timelines serve as varied storylines as if I was watching four or five different short films in one. Maybe a bit simplistic if taken per piece but at least the high concept is not messed up. The only downside for me is the make-up. It is sometimes overly distracting especially those episodes that require a Caucasian actor play an Asian role and vice versa.

Friends who might appreciate it: Those who miss the same folks who gave us “Matrix” and “Run, Lola, Run”.

One More Zaanse Schans

Eleven days after I arrived here in Apeldoorn, Kate, Claire (a colleague’s sister who’s having a side trip in the Netherlands from Frankfurt before heading back to Manila) and I met up at the train station. It was cold as expected. I only have some clothing for spring and the extended winter on that Saturday morning was meant to be some sort of dissuasion.

Zaanse Schans is a small village strategically located close to Amsterdam. By strategically, I mean another tourist trap for those who are craving to see some windmills and have no time to go as far as the Kinderdijk. It’s like a Dutch version of the now defunct Nayong Pilipino or that theme park in Pampanga that was erected in time for the Philippine centennial. I didn’t manage to check if the village was artificially constructed or it was really a liveable village that’s just converted into a park.

The closest train station from there is Koog-Zaandijk. Of course, 9292.nl can come up with a route that is more convenient but the 20-minute walk from the train station includes getting a free map to the village. Don’t bother getting one from the store at the station. The guy who looks like the owner might encourage you to buy something to hand you a map in return. Don’t fall for that. Securing the map just outside the station some sort of jumpstarts the visit as you have to figure out how you can best pull the handle from a box that imitates a slot machine.

From that machine, it would take around 10 minutes of leisure walk to finally reach the first windmill at the foot of a bridge. I saw a lot of side trippers with their carry-on bags and they looked fine with the idea. From the bridge, you can already have a clue of what lies ahead. Three or four windmills are lined up at the side of the river and some old and small houses can be seen from there. If not too windy, it would be good to warm up the camera. It would take another five minutes to finally reach the park.

Kate, Claire and I spent the first 30 minutes checking out the houses that serve as something else. There’s one that is converted to a clock museum then the first Albert Heijn (probably a Dutch counterpart of Henry Sy only in a small scale retail business) store then more houses of the same kind and purpose. We went into a barn-looking place with a windmill on top which is specifically intended to pulverize some spices. From afar is another set of houses/barns for the clogs, cheese and more. Souvenirs are everywhere. There’s an art museum close to what looks like a parking spot for buses on excursion. We ended up having our very late lunch in the cafeteria there with apple pie and some chips and later on decided to just make a full stop at Amsterdam to get a real meal (Coco’s Outback is the place to be).

So there went my first brush of the Netherlands after seven long years. Up to now, I am still considerately rethinking why I did not bother visiting Zaanse Schans while I was here the first time around (wait, more of the second time as I had a really quick visit to Amsterdam in 2003 while stationed in Paris). Some familiar and awesome memories are starting to spring up and I am in for those digital boards that display the bus schedule. An anonymous OV Chipkaart is also kept in my wallet and it’s very comfy to just swag the thing on a yellow marked box inside the bus (or outside the train stations).

 More pictures taken at Zaanse Schans here and the short visit to Amsterdam here. 



I did not say much about Apeldoorn, my new home for the next two months, as I believe the snapshots here can do the job. Also, it would be ungrateful too not to make a day stop at Utrecht which became a comfort zone for me for the whole 2006. I only did that during Easter Sunday (check out the pictures here) and what a way to celebrate new beginnings by feasting on some all-time favorite dishes at Tai Soen. I guess, for now, I can say that I am really back and this time more than equipped with a blog title that is inspired by a John Lloyd - Bea movie.